آمریکا؛ خروج از عراق و استراتژی جایگزین
با اعلام خروج نیروهای نظامی آمریکا از عراق توسط "باراک اوباما"، به نظر می رسد که کاخ سفید به "استراتژی جایگزین" برای استمرار حضور فراگیر خود در منطقه روی آورده است.به گزارش حیات ، در حالی "باراک اوباما" رییس جمهور آمریکا، روز سی ام مهر ماه طرح خروج تمام نیروهای آمریکایی از عراق را اعلام کرد که آمریکایی ها برای سال های متمادی دارای پایگاه های بی شماری در منطقه خلیج فارس و خاورمیانه بوده اند. در این زمینه روزنامه نیویورکتایمز روز یکشنبه هشتم آبان ماه در گزارشی از طرح دولت آمریکا برای افزایش حضور نظامی در منطقه خلیج فارس بعد از خروج نظامیان این کشور از خاک عراق خبر داد. بر اساس گزارش نیویورک تایمز، پنتاگون (وزارت دفاع آمریکا) بعد از ناکامی در جلب رضایت کابینه دولت اوباما و همین طور دولت عراق برای باقی ماندن 20 هزار نیروی آمریکایی در عراق بعد از اتمام سال 2011 (1390)، به این طرح جایگزین روی آورده است. در این طرح علاوه بر در نظر گرفتن کویت به عنوان پایگاهی برای استقرار نیروهای تازه نفس آمریکایی در منطقه، فرستادن رزمناوهای بیشتر به آب های خلیج فارس نیز مطرح شده است. در گزارش نیویورک تایمز همچنین آمده است که افزایش روابط نظامی با شورای همکاری خلیج فارس نیز در دستور کار پنتاگون قرار دارد.
واقعیت این است که پنتاگون (وزارت دفاع آمریکا) پس از سال 2001 (1380) هزینه های قابل توجهی را با هدف ساخت، تجهیز و گسترش پایگاههای نظامی زمینی و دریایی آمریکا در منطقه خلیجفارس و مناطق نزدیک به آن اختصاص داده است. آمریکا تنها در شش کشور عربی منطقه یعنی قطر، عربستان سعودی، کویت، بحرین، امارات و عمان 21 پایگاه نظامی در اختیار دارد که هم اکنون از بزرگترین مراکز تامین و تجهیز ارتش این کشور در منطقه محسوب می شوند. از میان کشورهای یاد شده، کویت 6پایگاه در اختیار نیروهای آمریکایی گذاشته، که با وجود مساحت اندک خود بیشترین امکانات را در دسترس آمریکایی ها در منطقه قرار داده است . این پایگاه ها در شهرها و مناطق دوحا، کابالز، آرنیجان، احمد الجابر (هوایی)، علی سالم (هوایی ) و مینا الاحمدی
(دریایی) قرار گرفته اند و در جریان حمله نیروهای آمریکا به عراق نقش محوری در حمله و پشتیانی داشتند. بعد از کویت، کشور قطر بیشترین پایگاه ها را در اختیار نیروهای ارتش آمریکا قرار داده است که تعداد آن ها تا جنگ عراق پنج پایگاه اعلام شده بود. این پایگاه های پنج گانه نظامی در سال های اخیر بارها و بارها از سوی ارتش آمریکا برای انجام مانورهای نظامی و همچنین حمله به عراق مورد استفاده قرار گرفته است .
کشور بحرین نیز چهار پایگاه نظامی را در خاک و جزایر خود به آمریکایی ها واگذار کرده است که از جمله آن ها می توان به پایگاه دریایی المنامه، پایگاه لجستیکی المحرق و همچنین نقاطی که ناوهای "یواس اس واشنگتن" و "یواس اس آبراهام لینکلن" مستقر شده است، اشاره کرد. این پایگاه ها هم اکنون از مهمترین پایگاه های آمریکا در منطقه خلیج فارس محسوب می شوند که در مواقع حساس از سوی نیروهای آمریکایی مورد استفاده قرار خواهند گرفت. پس از این کشورها، عربستان سعودی با سه پایگاه، عمان دو پایگاه و امارات با یک پایگاه هوایی در منطقه الظفره در اختیار آمریکا قرار داده و این توانایی را به آمریکایی ها داده اند که در سراسر منطقه به گونه ای زنجیروار استقرار یابند و امکان تحرک عملیاتی و راهبردی این کشور را در منطقه افزایش دهند.
** آمریکا و ترتیبات امنیتی خلیج فارس
-------------------------------------------
منطقه خلیج فارس به دلیل موقعیت ژئوپولیتیک، ژئواستراتژیک و ژئواکونومیک خاص خود در طول تاریخ همواره مورد توجه قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای بوده است. در خلیج فارس، نفت، امنیت دستجمعی و مسابقه تسلیحاتی در زمره موضوعات استراتژیک محسوب میشوند. در دهههای اخیر و به خصوص پس از جنگ سرد و با گذشت زمان، مفاهیم امنیتی شاهد دگردیسی چشمگیری شدهاند. تحولات سریع سالهای آغازین هزارة سوم که با حملات 11 سپتامبر شروع و تا اشغال عراق ادامه داشته است، بدون شک ترتیبات امنیتی جهانی را دچار تغییرات فراوانی نموده است. در این میان، دولت آمریکا بعنوان یکی از قدرت های بزرگ که حضور فراگیر در این منطقه دارد، تلاش کرد تا در فضای برآمده پس از یازدهم سپتامبر، ترتیبات جدید امنیتی را در قالب قراردادها و پیمان های نظامی و امنیت دستجمعی بازسازی کند که به نظر می رسد این بازسازی و بازنگری در ترتیبات امنیتی با خروج آمریکا از عراق نیز ادامه خواهد یافت. بر اساس این طرح، دولت اوباما قصد دارد ساختار امنیتی جدیدی را در منطقه خلیج فارس ایجاد کند که بر پایه آن گشتی های هوایی، دریایی و دفاع موشکی (در کشورهای جنوب خلیج فارس)، با یکدیگر ادغام می شوند. در این زمینه، ژنرال "کارل هورست" از فرماندهان ارشد ارتش آمریکا، روز دوشنبه نهم آبان ماه در گفت وگو با روزنامه نیویورک تایمز گفت: برنامه ریزی برای ایجاد ساختار جدید امنیتی در منطقه خلیج فارس "حرکت به آینده" است. در این برنامه شمار کمتری از نظامیان آمریکایی در منطقه مستقر می شوند اما این نظامیان از توانمندی های بالایی برخوردار خواهند بود و برنامه های آموزشی - همکاری با ارتش های منطقه انجام خواهد شد. همچنین در این رابطه، دولت آمریکا تلاش می کند تا پیمان امنیتی چند جانبه و محکم تری را با کشورهای جنوب خلیج فارس انعقاد کند. پیشنهاد این پیمان در نشست مشترک "هیلاری کلینتون" وزیر امور خارجه آمریکا، با مقامات ارشد 6 کشور جنوب خلیج فارس در حاشیه نشست اخیر مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک مطرح شد. یک مقام ارشد آمریکایی در این باره گفت: "این پیمان، به ناتوی جدیدی تبدیل نخواهد شد ولی هدف اصلی، حرکت به سمت تلاش های بیشتر برای افزایش همگرایی است".
در این چارچوب به نظر می رسد، هرچند اوباما سی ام مهر ماه خروج کامل نیروهای نظامی آمریکا از عراق را اعلام کرد اما آمریکایی ها همواره منطقه خلیج فارس را بعنوان یکی از مناطق اصلی حضور نظامی خود قلمداد کرده اند و استقرار دایمی در آن، همیشه یکی از اهداف اصلی آنها بوده است. در چنین قالبی، دولت اوباما تلاش می کند در کنار "استراتژی خروج" از عراق و افغانستان، استراتژی های جایگزینی را برای عملیاتی سازی ارایه نماید که نمونه اولیه آن را می توان در شاخصه جدید فرهنگ راهبردی آمریکا مشاهده کرد. بر این مبنا، پیوستن اسپانیا به طرح سپر دفاع موشکی ناتو بدون اینکه پیش از این نامی از آن برده شود، یکی از شاخص های جدید رفتار راهبردی آمریکا بود، چراکه پیش از این، شواهد و قراینی مبنی بر پیوستن این کشور اعلام نگردیده بود.
بنا براین در این قالب، به نظر می رسد که آمریکایی ها با خروج کامل از عراق تلاش خواهند داشت تا حضور فراگیر خود را در کشورهایی که دارای بیشترین پایگاه نظامی هستند بازنگری کرده و راهبردهای جایگزین را در پیش بگیرند که چنین الگوی رفتاری می تواند به تحول در ترتیبات امنیتی مد نظر آمریکا بیانجامد.
پایان پیام